Zastanawiasz się, czy wiewiórki zapadają w sen zimowy? Sprawdźmy, jak te urocze stworzenia radzą sobie z chłodem, dlaczego nie hibernują i jakie strategie przetrwania stosują, by cieszyć się zimą w parkach i lasach.
Czy wiewiórka zapada w sen zimowy?
Wbrew obiegowej opinii, wiewiórka pospolita (_Sciurus vulgaris_), którą można spotkać w polskich lasach, parkach i ogrodach, nie hibernuje.
Hibernacja to stan fizjologiczny, w którym zwierzęta drastycznie obniżają temperaturę ciała, spowalniają metabolizm i ograniczają aktywność życiową, aby przetrwać surowe warunki zimowe.
Wiewiórki, choć aktywne przez cały rok, adaptują się do chłodu w odmienny sposób. W przeciwieństwie do innych, które zapadają w sen zimowy, takich jak jeże czy susły, wiewiórki pospolite zachowują czujność i pozostają aktywne, choć ich zwyczaje ulegają pewnym modyfikacjom.
Mity o hibernacji wiewiórek pospolitych
Powszechne przekonanie o tym, że wiewiórki zapadają w sen zimowy, może wynikać z faktu, iż ich aktywność w chłodnych miesiącach jest mniej zauważalna. Zimą wiewiórki pospolite, które zamieszkują Polskę, rzadziej opuszczają swoje gniazda – zarówno te ulokowane w dziuplach, jak i te zbudowane samodzielnie. Ograniczona ruchliwość związana jest z potrzebą oszczędzania energii i unikaniem niesprzyjających warunków pogodowych.
Co więcej, zimowa zmiana koloru futra wiewiórki pospolitej (Sciurus vulgaris) na szary może być mylona z obecnością wiewiórki szarej (Sciurus carolinensis), która na terenie Polski nie występuje. Warto zaznaczyć, że wiewiórka szara jest gatunkiem inwazyjnym, stanowiącym zagrożenie dla wiewiórki pospolitej w Europie, co potęguje dezinformację na temat występowania tych zwierząt.
Trzeba pamiętać, że choć wiewiórki nie hibernują, wykazują szereg zachowań adaptacyjnych, które pomagają im przetrwać zimę. Zbierają one zapasy, budują ciepłe gniazda oraz wymieniają sierść na gęstszą, aby zachować ciepło. Często można je spotkać, jak poszukują pożywienia nawet w mroźne dni, zwłaszcza w okolicy karmników.
Czym różni się hibernacja od zwykłego snu?
Sen zimowy, inaczej hibernacja, to niezwykłe przystosowanie fizjologiczne, umożliwiające niektórym zwierzętom przetrwanie w trudnych warunkach, gdy brakuje pożywienia, a temperatury spadają. W trakcie hibernacji zwierzę radykalnie obniża temperaturę ciała, niekiedy do zaledwie kilku stopni powyżej zera, a jego metabolizm ulega znacznemu spowolnieniu.
Akcja serca i oddech stają się mniej częste, a aktywność mózgu wyraźnie się redukuje. Organizm przestawia się na minimalne zużycie energii, czerpiąc ją z wcześniejszych zapasów tłuszczu.
Natomiast zwykły sen to stan fizjologiczny, który cechuje się ograniczoną świadomością i mniejszą aktywnością ruchową, ale bez tak drastycznych zmian metabolicznych i termoregulacyjnych, jakie obserwujemy podczas hibernacji. Temperatura ciała obniża się tylko nieznacznie, a podstawowe funkcje życiowe, choć spowolnione, pozostają na stosunkowo normalnym poziomie.
Wiewiórki pospolite, mimo że zimą wykazują mniejszą aktywność, regularnie się budzą, aby posilić się zgromadzonymi wcześniej zapasami. Należy pamiętać, że wiewiórki, podobnie jak inne zwierzęta, muszą zachować czujność i wypatrywać drapieżników, zarówno podczas poszukiwania pokarmu, jak i w trakcie budowy swoich gniazd.
Aktywność wiewiórek podczas zimowych miesięcy
Wiewiórka pospolita, choć nie zapada w sen zimowy, pozostaje aktywna przez całą zimę, zręcznie adaptując się do niesprzyjających warunków. Z zadziwiającą wytrwałością odnajduje skryte wcześniej zapasy nasion, orzechów i żołędzi. Jej zimowa dieta, oparta na zgromadzonych rezerwach, bywa urozmaicana o dostępne owoce, grzyby, a nawet korę drzew.
Aby przetrwać mroźne dni, wiewiórki budują przytulne gniazda, starannie wyściełane mchem, suchymi liśćmi i trawą. Często wykorzystują naturalne dziuple w drzewach, ale z wprawą konstruują również kuliste gniazda z gałęzi, umieszczone wysoko w koronach.
Puszysty ogon wiewiórki, pełniący rolę termoregulacyjną, wspomaga utrzymanie właściwej ciepłoty ciała. W tym okresie wiewiórki stają się bardziej skłonne do życia w grupie, dzieląc gniazda, by wzajemnie się ogrzewać.
Artykuły powiązane:
